Rządowy program wykupów zagrożonych powodzą nieruchomości realizowany przez Wody Polskie
Wody Polskie wychodzą z inicjatywą wykupu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią. Ten nowy rządowy program stanowi odpowiedź na tragiczne skutki, jakie wyrządziła powódź we wrześniu 2024 r., a także rosnące jej ryzyko i obawy właścicieli gruntów położonych na terenach szczególnie narażonych na zalanie. Sprawdź, jak ustawa Prawo wodne reguluje warunki oraz możliwości skorzystania z wykupu nieruchomości.
Na czym polega program nabycia nieruchomości przez Wody Polskie
Wody Polskie mogą- za zgodą właściciela- wykupić nieruchomość położoną na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, gdzie prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi wynosi co najmniej 10 procent, czyli może wystąpić średnio raz na 10 lat. Nieruchomość zostanie nabyta na rzecz Skarbu Państwa, a tereny objęte wykupem nie będą ponownie zabudowywane, bowiem celem wykupu jest zapewnienie skutecznej ochrony przeciwpowodziowej.
W jakich przypadkach możliwe jest przystąpienie do programu?
Poza warunkiem 10% ryzyka wystąpienia powodzi, skorzystać z możliwości wykupu nieruchomości można w dwóch przypadkach:
1. Jeśli położenie nieruchomości względem rzeki oraz ukształtowanie terenu wskazują, że obszar powinien być przeznaczony na cele przeciwpowodziowe (przy jednoczesnym zachowaniu m.in. warunków dotyczących korzyści z wykupu oraz tego, że zabudowa nie może mieć dużej wartości historycznej, artystycznej, kulturowej, a jej usunięcie nie powinno powodować istotnych strat).
2. Jeśli budynek został zniszczony lub uszkodzony przez powódź, a jego odbudowa lub remont są niecelowe ze względu na ryzyko ponownego zniszczenia.
Wykup obejmuje (z wyłączeniem budynków zamieszkania zbiorowego) następujące grunty:
-nieruchomości gruntowe i budynkowe zabudowane na cele mieszkalne np. działki z budynkami mieszkalnymi i lokalami stanowiącymi odrębną własność;
-inne nieruchomości, m.in. budynki o innym przeznaczeniu lub nieruchomości niezabudowane, jeśli ich pozyskanie jest konieczne dla zapewnienia bezpieczeństwa powodziowego (zwłaszcza, gdy sąsiadują z już wykupionymi nieruchomościami).
Na jakie ceny wykupu można liczyć?
Podstawę ustalenia ceny stanowi wartość rynkowa określona przez rzeczoznawcę majątkowego, a koszty tej wyceny pokrywa RZGW. Generalnie, będzie to cena rynkowa zwiększona o 20%. W przypadku legalnie wzniesionych zniszczonych budynków mieszkalnych, przy wycenie uwzględnia się wartość rynkową gruntu powiększoną o wartość naniesionych budynków mieszkalnych, czy też lokali mieszkalnych i użytkowych, przyjmując wartość na podstawie wskaźnika 1 m2 powierzchni użytkowej, obowiązującego w dniu poprzedzającym powódź. Do tej wartości wlicza się pozostałe naniesienia (np. garaże, budynki gospodarcze), wycenione według wartości rynkowej. Cała ustalona w ten sposób cena podlega powiększeniu o 20%.
Czy są ograniczenia w wykupie nieruchomości?
Z uwagi na cel programu- ochrona przed powodzią- na terenach wykupionych wprowadzony zostanie zakaz zabudowy, obejmujący zarówno zakaz wznoszenia nowych budynków, jak i zakaz odbudowy, czy też rozbudowy. Zakaz ten nie obejmie prac związanych z budową, utrzymaniem lub modernizacją wałów przeciwpowodziowych oraz innych obiektów służących ochronie przed powodzią. Ponadto, w przypadku doprowadzenia na wykupiony teren drogi, linii energetycznej lub innego elementu infrastruktury- przy spełnieniu określonych warunków- będzie istniała możliwość odstępstwa od zakazu zabudowy.
Co więcej, ograniczeniem mogą okazać się środki finansowe przewidziane na realizację programu. Do 2034 r. z budżetu rządowego przeznaczono kwotę w wysokości 800 mln zł. Na niektórych terenach Polski nabycie nieruchomości już trwa, a o wykupie decyduje kolejność złożenia wniosku.
Jak i kiedy wziąć udział w programie?
Pierwszy etap wykupu nieruchomości obejmie tereny poszkodowane przez powódź z września 2024 roku. W dalszej kolejności, od 2027 roku- przewidziano rozszerzenie programu na cały kraj. Przystąpić do programu wykupu można samodzielnie- za pomocą zgłoszenia do lokalnej jednostki RZGW, czy też za pośrednictwem gminy- lub Wody Polskie same zgłoszą się do właścicieli.
Niniejszy artykuł ma charakter publicystyczny i nie stanowi porady prawnej.
Zastanawiasz się, czy wykup nieruchomości to skuteczne narzędzie?
Prawo wodne jest wiodącą specjalizacją naszej kancelarii - z powodzeniem reprezentujemy Naszych Klientów w sprawach dotyczących odszkodowań oraz wykupu nieruchomości.
Jeżeli jesteś Poszkodowanym w wyniku powodzi lub nie wiesz, czy nieruchomość, której jesteś właścicielem spełnia warunki umożliwiające ubieganie się o wykup nieruchomości- skorzystaj z naszego doświadczenia i skontaktuj się z naszą kancelarią.
