Czy jedna nieprawidłowa próbka jest wystarczająca do uznania całej partii za niebezpieczną oraz wycofania jej z obrotu? - problemy prawne w świetle analizy orzecznictwa sądowego
Problematyka poruszona w niniejszym artykule odnosi się do ustalenia kwestii, czy już jedna nieprawidłowa próbka wody źródlanej niesie za sobą daleko idące konsekwencje w postaci uznania całej partii produktu jako niebezpiecznego i w konsekwencji wycofania z obrotu całej partii towaru. Sprawdź, jak wypowiada się w tym zakresie orzecznictwo sądowo administracyjne.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 września 2023 r., sygn. II GSK 1446/22
Spór w niniejszym wyroku sprowadzał się do odpowiedzi na pytanie, czy jeśli w jednej z pięciu wyrywkowo pobranych próbek wody źródlanej wykryto bakterię Clostridium redukującą siarczyny (łącznie z przetrwalnikami) oznacza to, że wynik badania tej próbki był wiarygodny i wystarczający do zakwestionowania całej partii wody jako niespełniającej wymagań prawa żywnościowego, czy też jako produktu niebezpiecznego, i w konsekwencji wycofania z obrotu całej partii towaru. W sprawie podniesiono również, że późniejsze badania w innych akredytowanych laboratoriach, nie wykazywały obecności ww. bakterii (co budzić miało wątpliwości w zakresie wystarczalności pierwotnych badań)
📌Wskazówka: Przy ocenie bezpieczeństwa produktu należy kierować się m.in. definicją środka spożywczego szkodliwego dla zdrowia lub życia, zasadą, iż produkty niespełniające wymagań prawa żywnościowego nie mogą być oznakowane i wprowadzane do obrotu na terytorium RP jako żywność, zasadą, że środki spożywcze niespełniające wymagań dotyczących bezpieczeństwa żywności, nie mogą być wprowadzane do obrotu na terytorium Polski, regulacją określającą, że żaden niebezpieczny środek spożywczy nie może być wprowadzany na rynek, a środkiem tym jest środek szkodliwy dla zdrowia, czy też nie nadaje się do spożycia przez ludzi.
W analizowanej sprawie istotnym pozostaje art. 14 ust. 6 Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 PE i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, w myśl którego- jeżeli niebezpieczny środek spożywczy stanowi część partii, transzy lub dostawy żywności należącej do tej samej klasy lub kategorii, należy założyć, że całość żywności w tej partii, transzy lub dostawie jest również niebezpieczna, chyba że po dokonaniu szczegółowej oceny brak jest dowodów, iż reszta partii, transzy lub dostawy jest niebezpieczna.
W związku z przytoczonymi powyżej zasadami, NSA w analizowanym wyroku uznał, iż „słuszne było stanowisko WSA, akceptujące opinie organów, że przepisy nie zakreślają, jaka musi być wielkość części partii, transzy, dostawy, co do której stwierdzono, że stanowi niebezpieczny środek spożywczy, aby przyjąć, że cała partia, transza, dostawa tego środka jest niebezpieczna. Może to być i jedna próbka towaru albo bardzo niewielka ilość w stosunku do całej partii towaru”.
Konkluzja i wnioski końcowe
Stwierdzenie bakterii nawet w jednej próbce powoduje, że cała partia musi być wycofana (wystarczający jest jeden pozytywny wynik). Wynik akredytowanego laboratorium jest wiążący, a późniejsze wyniki nie obalają tego domniemania. Jak podkreślił sąd, „nie ma takiej ilości bakterii Clostridium, która wykryta w wodzie byłaby akceptowalna i przez to, nie tamowała dopuszczenia do obrotu, a następnie do spożycia zanieczyszczonej tego rodzaju bateriami wody”.
W wyroku zwrócono również uwagę, że „Spółka nie złożyła też skargi związanej ze sposobem realizacji badania kwestionowanej próbki, które to pouczenie zawierały sprawozdania z badań przeprowadzonych przez akredytowane laboratorium Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej we Wrocławiu”. Z perspektywy analizowanej sprawy- ów skarga (oczywiście oparta na rzeczowych i merytorycznych argumentach), mogła przyczynić się do „polepszenia” sytuacji Spółki. Problematyka ta nie należy do najłatwiejszych- niemalże zawsze wymaga autonomicznej oceny oraz indywidualnego podejścia.
Powyższy tekst ma charakter publicystyczny i nie stanowi porady prawnej.
Specjalizujemy się w zagadnieniach prawa żywnościowego. Z powodzeniem pomagamy oraz reprezentujemy Naszych Klientów. Doradzamy jak uniknąć błędów oraz dbamy o to, aby twoja marka była bezpieczna.
Jeżeli napotkałeś problemy związane z kontrolą urzędową organów sanitarnych, jej przebieg lub rozstrzygnięcie jest niekorzystne- skorzystaj z naszego doświadczenia - skontaktuj się z nami.
